Ayvalık ve Cunda'da Taş Ev Restorasyonu, Onarım ve Taş İşçiliği

Ayvalık, Ege'nin en iyi korunmuş tarihi kasabalarından biridir. Dar sokaklarında sıralanan kesme taş evler, taş kiliseler, eski zeytinyağı fabrikalarının yüksek bacaları ve karşısındaki Cunda Adası'nın taş dokusu; Ayvalık'ı taş mimarinin açık hava müzesine dönüştürür. Bu dokunun korunması ve yeni yapıların ona uyum sağlaması, Ayvalık'ta taş işçiliğinin en önemli sorumluluğudur.

Bortaş İnşaat, Ayvalık ve Cunda'daki eski taş evlerin onarımı, yazlık ve müstakil ev bahçeleri ile zeytinlik arazileri için keşif, taş seçimi ve anahtar teslim taş işçiliği sunar.

Ayvalık'ın Taş Evleri

Ayvalık'ın tarihi evleri, bölgenin yöresel taşıyla, özenle kesilmiş ve düzgün sıralarla örülmüş cepheleriyle tanınır. Pencere ve kapı çevrelerindeki taş söveler, köşelerdeki iri köşe taşları ve cephelerdeki silmeler, bu evlerin karakterini belirler. Birçok ev, yüzyılı aşkın süredir ayakta durmaktadır.

Bu evlerde taş işçiliğinin temel ilkesi, özgün dokuyu korumaktır:

• Özgün taşlar mümkün olduğunca yerinde bırakılır,
• Eksik veya hasarlı taşlar aynı karakterdeki taşlarla tamamlanır,
• Derzler, özgün harçla uyumlu ve duvarın nefes almasına izin veren malzemeyle yenilenir,
• Cephedeki söve, silme ve köşe taşı gibi detaylar korunur veya aslına uygun olarak yenilenir.

SİT Alanında Çalışmak

Ayvalık'ın tarihi merkezi ve Cunda'nın eski yerleşimi koruma altındadır. Bu alanlarda yapılacak her türlü onarım, restorasyon, cephe değişikliği ve bahçe duvarı uygulaması koruma kurulunun onayına tabidir. Tescilli yapılarda uygulama, onaylı restorasyon projesine uygun olarak yapılmalıdır. Bu süreç zaman alabilir; bu nedenle projeyi erkenden planlamak ve izin sürecini uygulama takviminden önce başlatmak önemlidir.

Cunda Adası

Cunda, Ayvalık'a köprüyle bağlı, taş evleri ve dar sokaklarıyla bilinen bir adadır. Adanın eski yerleşiminde taş evlerin yenilenmesi, yamaç kesimlerinde ise yazlık ve villa yapılaşması öne çıkar. Adanın kuzey rüzgarlarına açık kesimlerinde, bahçelerde rüzgarı kıran taş duvarlar ve korunaklı teraslar sık istenen uygulamalardır.

Eski Zeytinyağı Fabrikaları

Ayvalık'ın zeytinyağı geçmişinin tanıkları olan eski fabrika binaları, kalın taş duvarları ve yüksek bacalarıyla bölgenin sanayi mirasıdır. Bu yapıların bir kısmı otel, restoran ve kültür mekânı olarak yeniden kullanılıyor. Bu dönüşümlerde kalın taş duvarların onarımı, derz yenileme ve yapısal güçlendirme, özgün karakteri koruyarak yapılmalıdır.

Zeytinliklerde Teras Duvarları

Ayvalık'ın çevresindeki yamaçlar, yüzyıllardır zeytinliklerle kaplıdır. Bu zeytinliklerde toprağı tutan kuru taş teras duvarları, bölgenin peyzajının bir parçasıdır. Eski teras duvarlarının onarımında zeytin ağaçlarının kökleri korunur, yıkılan bölümlerin taşları yeniden kullanılır ve duvar özgün kuru duvar karakterine sadık kalınarak yeniden örülür. Zeytinlik içinde yeni ev yapanlar için bu teraslar, bahçenin doğal bir parçası haline getirilebilir.

Sarımsaklı ve Kıyı Yazlıkları

Sarımsaklı ve çevresindeki kıyı yerleşimlerinde yazlık siteler ve müstakil evler yoğundur. Bu evlerde taş; bahçe sınırlarında, teraslarda ve mevcut duvarların kaplanmasında kullanılır. Deniz havasına ve rüzgara açık bu bölgede yoğun, su emme oranı düşük taşlar ve dolu derzler tercih edilmelidir.

Ayvalık'ta Taş Seçimi

Ayvalık'ın tarihi dokusunda kullanılan taşın rengi ve dokusu, yeni yapılacak duvarlar ve cepheler için de rehberdir. Yeni evlerde bile bu yöresel karaktere yakın taşları seçmek, yapının Ayvalık'a ait görünmesini sağlar. Bahçe yolları ve teraslarda ise yazın serin kalan açık tonlu taşlar, havuz çevrelerinde kaymayan yüzeyler tercih edilir.

Ayvalık'ta Yaptığımız Taş Uygulamaları

• Eski taş evlerde onarım, derz yenileme ve restorasyon,
• Taş ev ve taş cephe uygulamaları,
• Yazlık ve müstakil evlerde bahçe duvarları,
• Zeytinliklerde kuru taş teras duvarlarının onarımı ve yapımı,
• Teras, avlu ve bahçe yollarında taş döşeme.

Balıkesir'in diğer bölgeleri için Balıkesir sayfamıza, eski taş yapıların onarımı hakkında ayrıntılar için taş duvar onarımı hizmetimize göz atabilirsiniz.

Eski Taş Ev Satın Alırken Nelere Bakılmalı?

Ayvalık ve Cunda'da eski bir taş ev satın almayı düşünenler için taş işçiliği açısından kontrol edilmesi gereken bazı noktalar vardır:

• Derzler: Dökülmüş, boşalmış veya çimento ile kabaca doldurulmuş derzler, duvarın bakım ihtiyacını gösterir.
• Nem izleri: İç duvarlarda zemin seviyesinden yükselen nem lekeleri, temel çevresinde su sorunu olduğuna işaret edebilir.
• Çatlaklar: Özellikle pencere ve kapı köşelerinden başlayan çapraz çatlaklar, bir mühendis tarafından değerlendirilmelidir.
• Çatı ve oluklar: Çatıdan gelen suyun duvarlara akıp akmadığı, duvarın üst kısımlarındaki hasardan anlaşılabilir.
• Tescil durumu: Yapının tescilli olup olmadığı, yapılabilecek değişikliklerin kapsamını belirler.

Restorasyonda Sık Yapılan Hatalar

Eski taş evlerde iyi niyetle yapılan bazı uygulamalar, zamanla yapıya zarar verebilir:

• Taş duvarların üzerini çimento esaslı sıvayla kapatmak ve duvarın nefes almasını engellemek,
• Derzleri taştan daha sert çimento harcıyla doldurmak,
• Taş yüzeyleri boyamak veya taşın dokusunu kapatan kaplamalar uygulamak,
• Eksik taşları farklı renk ve dokudaki taşlarla tamamlamak,
• Yüksek basınçlı su veya asitli kimyasallarla taşı temizlemek.

Bu hatalardan kaçınmak, hem yapının ömrünü uzatır hem de Ayvalık'ın özgün dokusunun korunmasına katkı sağlar.

Ayvalık'ta Uygulama Takvimi

Ayvalık ve Cunda'da yaz sezonu boyunca nüfus artar, dar sokaklarda ulaşım zorlaşır ve tarihi merkezde çalışmak güçleşir. Bu nedenle onarım ve restorasyon işlerinin sonbahar, kış ve ilkbahar aylarında yapılması önerilir. Tescilli yapılarda izin süreci zaman alabileceği için projenin bir önceki yaz sonunda planlanması, uygulamanın bir sonraki sezon öncesinde tamamlanmasını sağlar.

Cunda'da Taş Evlerin Kış Koruması

Cunda'nın eski taş evlerinin birçoğu kışın kullanılmaz. Adanın kuzey rüzgarlarına ve kış yağmurlarına açık cephelerinde derzlerin sağlam, duvar tepelerinin kapalı ve çatı oluklarının çalışır durumda olması, evin baharda hasarsız açılmasını sağlar. Sonbaharda yapılacak kısa bir kontrol, küçük sorunların kış boyunca büyümesini önler.

Ayvalık ve Cunda'daki Projeniz İçin Keşif Talep Edin

Evinizin veya arazinizin fotoğraflarını ve konumunu paylaşın; Ayvalık'ın tarihi dokusuna ve koruma kurallarına uygun taş çözümlerini birlikte planlayalım.