Adalar Taş Duvar ve Taş Ev: Büyükada ve Heybeliada'da Köşk Bahçesi ve Onarım

Adalar, İstanbul'un taş işçiliği açısından en kendine özgü ilçesidir. Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada ve Sedefadası'nda motorlu taşıt trafiği yoktur; ahşap köşkler, çam ormanları ve yüzyıllık bahçe duvarları adaların kimliğini oluşturur. Burada bir taş duvar yapmak ya da onarmak, karadaki bir ilçeden çok farklı bir planlama ister: malzeme denizden gelir, şantiyeye dar ve eğimli yollardan ulaşılır, uygulama da sit alanı kurallarına uygun olmak zorundadır.

Bortaş İnşaat, Adalar'daki köşk, yazlık ve müstakil ev sahipleri için bahçe duvarı yapımı, eski taş duvarların onarımı, taş merdiven ve bahçe yolu uygulamaları için keşif ve teklif hazırlar. Adalar'a özgü lojistiği ve koruma kurallarını keşif aşamasında sizinle birlikte planlarız.

Adalar'da Taş Duvar Neden Farklı Planlanır?

Adalar'da işin en zor kısmı çoğu zaman örgünün kendisi değil, taşın ve harcın şantiyeye ulaşmasıdır. Kara aracıyla doğrudan erişim olmadığı için planlama şu adımlarla yapılır:

• Taş ve harç malzemesi iskeleye uygun yük teknesiyle taşınır,
• İskeleden parsele taşıma için belediyenin izin verdiği elektrikli servis araçları veya el arabaları kullanılır,
• Malzeme parti parti getirilir; bahçede büyük bir istif alanı olmayan evlerde iş, gelen malzemeye göre kademeli ilerler,
• Fazla toprak ve moloz da aynı yoldan geri taşınacağı için hafriyat en aza indirilecek şekilde tasarlanır.

Bu nedenle Adalar'da keşif sırasında yalnızca duvarın ölçüsüne değil, iskele ile parsel arasındaki yola, eğime ve çalışma saatlerine de bakarız.

Sit Alanında Bahçe Duvarı ve Onarım

Adaların tamamı doğal ve kentsel sit alanı statüsündedir. Bu, yeni bir bahçe duvarı yapmanın, mevcut bir duvarı yükseltmenin veya köşk bahçesindeki tarihi bir duvarı yıkıp yeniden örmenin koruma kurulu kararlarına ve belediye iznine bağlı olabileceği anlamına gelir.

Pratikte Adalar'daki işlerin önemli bir kısmı yeni duvardan çok onarımdır:

• Kökler ve nem nedeniyle şişmiş, dışa doğru karın yapmış eski bahçe duvarlarının sökülüp aynı taşlarla yeniden örülmesi,
• Dökülen derzlerin, özgün harca uygun kireç esaslı harçla yenilenmesi,
• Yıkılmış bölümlerin, mevcut duvarla aynı taş ve aynı örgü düzeniyle tamamlanması.

Tarihi bir köşk bahçesinde amaç, yeni yapılan bölümün eskisinden ayırt edilmemesidir. Eski taş duvarların bakımını taş duvar onarımı sayfamızda ayrıntılı olarak anlattık.

Adalar'da Hangi Taş Kullanılır?

Adaların kayalık yapısı ve köşk mimarisi, sade ve doğal tonlu taşlarla en iyi uyumu sağlar. Eski duvarların çoğunda yerel kaya parçaları, moloz taş ve kireç harcı kullanılmıştır. Kınalıada'nın adını veren kızıl tonlu kayalar ile Büyükada ve Heybeliada'daki gri-kahve taşlar, onarımlarda renk eşleştirmesi yaparken referans alınır.

Yeni bir duvarda tercih edilen yaklaşım genellikle şöyledir:

• Rustik moloz örgü: Köşk bahçeleri ve çam ormanı kenarındaki parseller için.
• Kireç esaslı harç: Eski duvarla birleşen bölümlerde, sert çimento harcının tarihi taşa zarar vermemesi için.
• Alçak duvar ve ahşap/demir korkuluk: Bahçe sınırında, ada siluetini bozmayan hafif bir çözüm olarak.

Taş türlerinin renk ve dokularını ana sayfamızdaki taş galerisinde karşılaştırabilirsiniz.

Eğimli Ada Bahçelerinde Teras ve Merdiven

Büyükada'nın Nizam ve Maden tarafı, Heybeliada'nın sırtları ve Burgazada'nın yamaçları eğimlidir. Köşk bahçeleri bu yüzden çoğu zaman birkaç kademeden oluşur ve her kademe bir set duvarıyla tutulur. Bu duvarlarda dikkat edilmesi gerekenler:

• Yağışta yamaçtan gelen suyun duvar arkasında birikmemesi için drenaj ve tahliye delikleri,
• Tek yüksek duvar yerine kademeli, alçak teraslar,
• Kademeleri birbirine bağlayan taş basamaklar ve sahanlıklar.

Toprak tutan duvarların teknik ayrıntılarını taş istinat duvarı sayfamızda bulabilirsiniz.

Deniz Havası ve Nem

Adalar dört yandan denizle çevrili olduğu için tuzlu hava ve nem, taş duvarın ömrünü etkileyen başlıca etkenlerdir. Su emme oranı düşük taşlar, dolu ve düzgün derzler ve duvarın üstüne suyun akacağı eğimli bir başlık (harpuşta) bu koşullarda duvarı korur. Çam köklerinin yakınındaki duvarlarda ise kök basıncı, temelin derinliği ve duvarın konumu planlanırken hesaba katılır.

Adalar'da Yapılan Taş Uygulamaları

• Bahçe ve sınır duvarı: Köşk ve yazlık bahçelerinde alçak taş duvarlar.
• Taş duvar onarımı: Eski duvarların sökülüp aslına uygun yeniden örülmesi.
• Taş merdiven ve bahçe yolu: Eğimli bahçelerde kademeler arası geçişler.
• Teras ve set duvarları: Yamaçtaki bahçelerde toprak tutan duvarlar.
• Kayrak döşeme: Veranda, avlu ve yürüyüş yollarında kaymayan zemin.

Adalar'da Uygulama İçin Uygun Dönem

Adalar'da yaz aylarında ziyaretçi yoğunluğu artar; iskele ve yollar kalabalıklaşır, malzeme taşımak zorlaşır. Bu nedenle taş işleri için ilkbahar ve sonbahar en elverişli dönemlerdir. İzin gerektiren işlerde başvuru sürecini kış aylarında tamamlamak, uygulamanın hava ısındığında hemen başlamasını sağlar.

Ada Köşklerinde Taş ile Ahşabın Birlikteliği

Adalar'daki köşklerin çoğu ahşap gövdeli, taş temelli yapılardır. Bodrum ve subasman duvarları taştan, üst katlar ahşaptan yapılmıştır. Bu evlerin bahçe duvarı, merdiveni ya da teras korkuluğu yenilenirken taşın ahşap cepheyi bastırmaması gerekir. Bu yüzden ada köşklerinde genellikle alçak, sade ve derzi belirgin olmayan duvarlar tercih ederiz. Evin taş temeliyle aynı renk ailesinden bir taş, bahçe duvarını yapının doğal bir uzantısı gibi gösterir. Subasman taşlarında nem ve derz kaybı varsa bahçe işleriyle birlikte bu bölümün onarımı da planlanabilir. Böylece malzeme ve ekip adaya tek seferde gelir, lojistik maliyeti de iki ayrı işe bölünmüş olur.

Adalar'da Taş Ev ve Köşk Onarımı

Adalar'da taş ev, yeni yapıdan çok mevcut yapıların korunmasıyla ilgilidir. Köşklerin taş subasmanları, bodrum duvarları ve bahçe kapıları zamanla nem ve kök basıncıyla bozulur. Bu bölümlerin aslına uygun taş ve kireç harcıyla onarılması, ahşap köşkün de ömrünü uzatır. Sit alanı nedeniyle cepheye taş eklemek ya da mevcut taşı değiştirmek izne tabi olabilir; bu yüzden işin kapsamı keşifte, koruma kuralları gözetilerek belirlenir.

Adalar'daki Projeniz İçin Keşif Talep Edin

Büyükada'dan Kınalıada'ya kadar adalardaki köşk, yazlık ve müstakil evler için keşif yapıyoruz. Bahçenizin ve mevcut duvarın fotoğraflarını, iskeleye uzaklığı ve konumu paylaşın; Adalar'a özgü lojistik ve izin koşullarını da hesaba katarak projenizi birlikte planlayalım. İstanbul genelindeki diğer ilçe sayfalarımıza da göz atabilirsiniz.